Obok Krajeński Kwartalnik Kulturalny

powrót

krzysztof Graboń

Wilk jako obraz idei Krystyna Szlaga „Niebo po Ikarze” wyd. Śródmiejski Ośrodek Kultury w Krakowie  2006. Tom ukazał się w serii Poeci Krakowa

Sam tytuł przywołuje mit o Dedalu i Ikarze.  Podmiot liryczny udokumentował w swojej wypowiedzi  reakcje na jakieś zdarzenie, które miały miejsce wcześniej. Pojawiająca się istotą w poezji  Krystyny Szlagi jest wilk. Nie bez powodu funkcjonuje powiedzenie: „człowiek człowiekowi wilkiem”. Z jednej strony wilk  jest elementem mitologicznym, z drugiej strony stanowi  symbol oznaczający istotę stadną, która tylko dla swojego stada, kosztem życia  innego stada zrobi wszystko. W przyrodzie wiele wilków walczy.  Tak samo jak z wilkiem jest z człowiekiem, wystarczy przeczytać historię ludzkości, aby uświadomić sobie, że największym drapieżnikiem jest człowiek.   Wilk jest w człowieku. Poetka porusza pojęcie wolności: „Którzy uwolnili się od natrętnego sumienia stworzyli ideę” Sama idea nie jest ucieczką  od sumienia.  Idea jest dobra lub zła.  Czyny człowieka odpowiadają w myśl czego to robimy, co jest celem. Człowiek zagłusza swoje sumienie w poszukiwaniu dla siebie zysku materialnego. Wielu ludzi nie odpowiada sobie na pytanie, czym jest sumienie i pragnie swoją odpowiedź  zagłuszyć inną – jak je zagłuszyć. Człowiek co chwila coś stwarza, pojawiają się nowe wynalazki, dzieła artystyczne, nowe odkrycia naukowe; to wszystko odbywa się w myśl jakiejś idei,  niejedni pragną ją wykorzystać dla drugiego człowieka, drudzy przeciwko człowiekowi. Idea trwała, odkąd istniała ludzkość. Człowiek poruszył w sobie najważniejszą ideę – dominację nad światem. Jest świadomy, że jego dominacja nad światem  prędzej czy później - przeminie: „Wiem że władza twa minie Rozsypie się jak liście klonu w jesiennym wichrze”  Stara się do niej wszelkimi sposobami nie dopuścić, raniąc przy okazji inne stworzenia.  Do tej dominacji wykorzystuje system behawioralny, za który w 1905 r. Iwan Pawłow -  radziecki uczony - dostał Nobla. Jest to najbardziej trafny nurt psychologiczny, opisujący próbę dojścia do całkowitej dominacji człowieka – jeśli mi staniesz na drodze spotka Cię kara, jeśli pomożesz – nagroda. Osoby wyznające tę ideę były wychowane w tym nurcie.